وقتی زبان میگیرد

کودکان در سنین پیش از دبستان، می‌توانند قوانین ارتباط کلامی و غیر کلامی را فرا بگیرند. سپس در سنین دبستان با راهنمایی بزرگسالان یاد می‌گیرند، با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. اما نوجوانان در قالب گروهها و همین طور موقعیتهای تک به تک، به استقلال در ارتباط اجتماعی دست می‌یابند. البته این روند کلی، بواسطه ویژگیهای شخصی، الگوهای فرهنگی و خانوادگی بسیار گوناگون و متفاوت می‌شود.
لکنت یک اختلال ارتباطی است که بیشترین سن ظهور آن 4 سالگی و نیز سن ورود به مدرسه می باشد و معمولا بطور تدریجی و همراه رشد گفتار در کودک، علایم آن ظاهر شده و پیشرفت می‌کند. شیوع لکنت 1 درصد جمعیت کل جهان گزارش شده است که در پسران بیشتر از دختران است. علایم لکنت عبارتند از:
¤ تکرارهای متعدد کلمات، هجاها یا صداها که بیشتر در ابتدای کلمه و جمله اتفاق می‌افتد. این علامت شایعترین علامت لکنت است.
¤ کشیده گویی صداها، گاهی لکنتی به جای تکرار صدای آغازین کلمه، آنرا به شکل کشیده ادا می‌کند.
¤ ممکن است در حین لکنت، لرزشهایی در عضلات کوچک اطراف لبها و فک بوجود آید.
¤ از آنجایی که فرد برای بیان کلمه، تقلا می‌کند، قبل از اینکه به آخر برسد احتمالا صدا بلند یا بطور ناگهانی نازک (زیر) شود.
¤ فرد ممکن است برای ادای کلمات تقلا کند یا زمانی که می‌خواهد کلمات خاصی را بگوید، تنش غیرعادی در عضلات گفتاری یا غیر گفتاری داشته باشد.
¤ وقتی کسی که لکنت می‌کند به کلمه‌ای نزدیک می‌شود، ممکن است در چهره او یک لحظه زودگذر ترس دیده شود. اگر چنین باشد، او به احتمال زیاد در خلاص شدن از گیرهای لکنت آنقدر تجربه‌های تلخ کسب کرده که نسبت به تقلا یا پیش بینی مشکل، واکنش احساسی نشان می‌دهد.
¤ اجتناب؛ تقلا در صحبت کردن و اضطرابی را که فرد موقع حرف زدن تجربه می‌کند، ممکن است در مدت خیلی کمی، اجتناب از صحبت کردن را افزایش دهد. احتمالا تا زمانی که از روان گفتن کلمه‌ای مطمئن نشده، تلاش برای گفتن همان کلمه را به تعویق بیندازد. ممکن است زمانی از حرف زدن امتناع کند یا کلمات را جایگزین کند. اگر او حتی مواقعی که معلوم است چه می‌خواهد بگوید، حرف نزند، به احتمال زیاد اجتناب می‌کند.
دو علامت اول (تکرار و کشیده گویی) سلیس بودن گفتار را بر هم می‌زند و ممکن است در گفتار کودکانی که لکنتی نیستند نیز، مشاهده شود (البته به دفعات کمتر).
پنج علامت بعدی زمانی اتفاق می افتد که فرد شروع به نشان دادن عکس العمل به مشکل گفتاریش می‌کند. این رفتارها معمولا مانع جریان عادی گفتار شده و ایجاد ارتباط را مختل می‌سازد. اینها نشان می‌دهند که فرد تلاش می‌کند برای گسیختگی‌ها و قطع شدنهای گفتارش کاری بکند. او ممکن است آگاه نباشد که کارهایی که انجام می‌دهد واکنشهای غیرارادی می‌باشند. اگر چه در ابتدا تعدادی از این اجتنابها برای او مفید هستند اما در طولانی مدت و با گذشت زمان زیان آور می‌شوند، زیرا بر عوامل آشفتگی گفتار اضافه شده و باعث افزایش ترس از کلمات می‌شوند.
در گفتار و رفتار افراد لکنتی، ویژگیهای عاطفی، رفتاری و شناختی خاصی وجود دارد که بطور اختصاصی به احساسات، رفتارها و نگرشهایی اشاره دارد که مربوط به فرایند برقراری ارتباط است (مثل احساس نداشتن کنترل در حین لکنت، اجتناب از پاسخ دادن به تلفن و ...).
    با وجود اینکه همه لکنتی‌ها نگرشهای مشابهی درباره خودشان یا لکنتان ندارند، نگرشهای گفتاری زندگی افرادی را که لکنت می‌کنند، بشدت تاثیر قرار می‌دهند. دانش آموزانی که لکنت می‌کنند در فعالیتهای کلامی کمتر شرکت می‌کنند و از گفتگو با معلمان اجتناب می‌کنند.
بسیاری از کسانی که لکنت می‌کنند، یاد می‌گیرند از صداها، کلمات، موضوعات، افراد (کارفرما، معلم، پلیس، غریبه‌ها و ...) و موقعیت‌ها (با تلفن حرف زدن، سفارش دادن غذا و ...) دوری کنند، درست مثل کودکانی که یاد می‌گیرند از تماس با بخاری داغ پرهیز کنند، زیرا اگر بسوزند دردناک خواهد بود. حتی ممکن است کودکی از رفتن به مدرسه اجتناب کند.
برای درمان لکنت روشهای زیادی پیشنهاد شده است، از جمله درمانهای دارویی که توسط روانپزشکان تجویز می‌شود، درمانهای گفتاری که توسط گفتاردرمانگران انجام می‌شود و درمانهایی که توسط روانشناسان انجام می‌گیرد. در حال حاضر، اولین مراجعه افرادی که لکنت می‌کنند کلینیکهای گفتاردرمانی است و این متخصصین نقطه ورود لکنتی‌ها به درمان می‌باشند.

/ 0 نظر / 19 بازدید